İnternetin Çözdüğü Gizem: Lyle Stevik Kimdi?

İnternetin Çözdüğü Gizem: Lyle Stevik Kimdi?

14 Eylül 2001. Dünya, 11 Eylül’ün şok dalgalarıyla sarsılırken, Amerika’nın kuzeybatı ucundaki Washington eyaletinin yağmurlu ormanlarında kimsenin fark etmediği sessiz bir trajedi yaşanıyordu. Genç bir adam, Amanda Park’taki küçük bir yol kenarı moteline girdi ve kayıt defterine bir isim yazdı: Lyle Stevik. Verdiği adres yanlıştı, isim uydurmaydı. Üç gün sonra oda temizlik görevlisi kapıyı açtığında onu dolabın içinde buldu. Boynunda kendi kemerinden yapılmış bir ilmek vardı.

Önümüzdeki 17 yıl boyunca bu adam kimliksiz kalacak, isimsizler mezarlığında dosya numarasından ibaret bir taşın altında yatacak ve binlerce internet kullanıcısının uyku kaçıran saplantısına dönüşecekti. Bu hikaye sadece bir ölüm değil; dijital çağın en çarpıcı gizemlerinden biri, modern adli tıbbın sınırları ve internet dayanışmasının sınırlar ötesi bir zaferi. Bugün sucmahalli.com olarak bu vakayı tüm boyutlarıyla ele alıyoruz.

Lyle Stevik — Grays Harbor County Şerif Ofisi’nin hazırladığı adli yüz rekonstrüksiyonu, 2001

O Motel Odası ve Bıraktıkları

Giriş yaptığında resepsiyon görevlisi adamın kibarca ama mesafeli olduğunu, hafif bir Kanada aksanıyla konuştuğunu fark etti. Ödemeyi nakit yaptı; kredi kartı kullanmadı. Bir gecelik ücreti ödedi ama birkaç gün daha kalabileceğini belirtti. Odaya yerleştikten sonra perdeleri sıkıca kapattı, pencereleri yatak örtüleriyle örttü. Bir noktada ekstra havlu istedi, sonra gürültüden şikayet ederek oda değiştirmek istedi. Oysa 11 Eylül sonrası motel neredeyse boştu; o “gürültü” dışarıdan değil, zihninden geliyordu.

17 Eylül Pazartesi sabahı temizlik görevlisi kapıyı açtığında oda tuhaf biçimde düzenliydi. Yatak bozulmamıştı. Komodinin üzerinde 160 dolar nakit, iki not ve bir gazete vardı. Birinci notta yalnızca şu yazıyordu: “For the room” — oda için. Bu bir ödeme değil, son nefesinde bile başkalarına yük olmaktan çekinen ince ruhlu bir adamın vedasıydı. Çöp kutusunda bulunan kağıt parçasında ise tek bir kelime: “Suicide.” Sanki o kelimeyi kağıda yazarak eylemine bir isim vermeye, belki de uzun bir veda mektubu yazıp sonra kelimelerinin yetersiz kalacağını düşünerek vazgeçmişti. Onu dolabın içinde buldular; dizleri bükülmüş, neredeyse dua eder gibi bir pozisyonda. Ayakları yere değebilirdi. İsteseydi durabilirdi. Ama kalkmamıştı.

Lake Quinault Inn — Amanda Park, Washington. Lyle Stevik’in 14-17 Eylül 2001 tarihleri arasında kaldığı motel

Joyce Carol Oates ve Ödünç Alınan Bir İsim

Polis kayıt defterindeki ismi veri tabanlarında arattığında hiçbir sonuç çıkmadı. Ancak bir dedektif bu ismin rastgele seçilmediğini fark etti: Joyce Carol Oates’ın 1987 tarihli “You Must Remember This” romanında Lionel Stevick adında bir karakter vardı. Bizim John Doe ise ismini Stevik olarak yazmıştı; küçük bir harf farkı, belki kasıtlı bir ayrıştırma. Romandaki Stevick, mobilya satıcısı, entelektüel ama hayatta başarısız ve etkisiz hisseden, depresif bir baba figürüydü. Nükleer savaş korkusuyla bodrum kata sığınak inşa eder; bir bölümde intiharı düşünür ama gerçekleştirmez.

Bizim John Doe, bu karakterin hikayesini tamamlamaya karar vermişti. O ismi seçmesi tesadüf değildi; kendi hayatındaki çaresizliği ve etkisizliği o karakterde görmüş, son yolculuğuna onun kimliğiyle çıkmıştı. Bu tek detay bile vakayı olağan bir intihardan çıkarıp entelektüel bir bulmacaya dönüştürdü. Bu adam Joyce Carol Oates gibi edebi derinliği olan yazarları okuyan, ince ruhlu, eğitimli biriydi.

Profil: Kimin Oğluydu Bu Adam?

Adli tıp incelemelerinde ortaya çıkan profil dikkat çekiciydi. Yaklaşık 25 yaşında, 1.80 metre boyunda ve yalnızca 63 kilo ağırlığındaydı; bu boya göre tehlikeli biçimde düşük bir kiloydu. Kemerinde sonradan açılmış yeni delikler vardı; pantolonu artık ona çok büyük geliyordu. Yakın zamanda ciddi kilo kaybı yaşamıştı; büyük ihtimalle ağır bir depresyon sonucu yemek yemeği büyük ölçüde bırakmıştı. Dişlerinde pahalı ortodontik tedavi izleri ve çocukluğunda geçirilen apandis ameliyatının izi vardı. Elleri nasırsızdı; kaba işlerde çalışmamıştı. Kanında hiçbir uyuşturucu ya da alkol izi yoktu. Zihni açıktı, kararı bilinçliydi.

Bu profil sokakta yaşayan birini değil; iyi bir ailede büyümüş, eğitimli, orta-üst sınıf arka planlı ama hayatının bir noktasında raydan çıkmış bir genci işaret ediyordu. Parmak izleri FBI veri tabanında eşleşmedi; hiç tutuklanmamıştı. DNA kayıp kişiler veri tabanında da bulunamadı. Diş yapısı çok karakteristikti ama hiçbir diş hekimi onu tanımadı. Sistem onu daha önce hiç görmemişti; o sisteme hiç girmemiş gibiydi.

Grays Harbor County Şerif Ofisi — 8 Mayıs 2018’de Lyle Stevik’in kimliğinin tespit edildiğini açıkladı (Şerif Ofisi)

Reddit’in Devreye Girişi

Dosya yıllarca soğuk vaka olarak rafta bekledi. Ancak internetin yaygınlaşmasıyla birlikte yeni bir güç ortaya çıktı. Reddit ve çeşitli forumlarda kendilerine “Stevik takipçileri” diyen binlerce kullanıcı bu genci bulmayı saplantı haline getirdi. Neden Lyle Stevik? Çünkü polis çizimleri onu temiz yüzlü, bizden biri gibi gösteriyordu. Kitap referansı, bıraktığı para, kibarlığı… Tüm bunlar onu romantize edilmiş bir gizem kahramanına dönüştürdü. Birçok kullanıcı onun yalnızlığında ve depresyonunda kendinden parçalar buldu: “Onu kurtaramadık ama en azından adını geri verebiliriz.”

Topluluk para toplayarak izotop analizleri yaptırdı. Saç ve diş minesi analizi onun çocukluğunun kuzeybatıda geçmediğini, muhtemelen Büyük Göller bölgesi ya da batı eyaletlerinde büyüdüğünü ortaya koydu. Son aylarda ise Idaho, Utah, New Mexico gibi dağlık eyaletlerde dolaştığı anlaşıldı. DNA’sından yapılan tahminî yüz analizi ise Kafkas kökenli, önemli miktarda İspanyol ve Kızılderili geni taşıyan bir profil ortaya koydu. Bu bulgu araştırmayı Güneybatı Amerika’ya kaydırdı.

2018: Kimlik Bulundu — Ama Asıl Gizem Kaldı

2018 yılında adli genetik soyağacı yöntemi devreye girdi. İnternet topluluğu sadece 24 saat içinde binlerce dolar topladı; Lyle’ın “internet ailesi” gerçek ailesini bulmak için kendi ceplerinden ödeme yapmıştı. DNA profili GEDmatch’e yüklendi; uzak kuzenler bulundu, soyağaçları 19. yüzyıla kadar geriye takip edildi. Tüm oklar California’nın Alameda County bölgesine, San Francisco Körfez bölgesine işaret etti. 8 Mayıs 2018’de Grays Harbor Şerif Ofisi tarihi açıklamayı yaptı: Lyle Stevik teşhis edilmişti. 17 yıllık gizem çözülmüştü.

Reddit forumları kutlama ve gözyaşı mesajlarıyla doldu. Ama açıklama bekleneni vermedi. Polis aileye ulaştığında şok edici bir gerçekle karşılaştı: Aile oğullarının öldüğünü bilmiyordu. Aralarının açıldığını, genç adamın onlarla bağını kestiğini ve nerede olduğunu bilmediklerini söylediler; bu yüzden hiç kayıp başvurusu yapmamışlardı. Parmak izi eşleşmesiyle kimlik yüzde yüz doğrulandı. Ancak aile, oğullarının adının kamuoyuyla paylaşılmamasını talep etti.

Bu karar internette büyük bir etik tartışma başlattı. “Parayı biz verdik, davayı biz canlı tuttuk; adını bilmeye hakkımız var” diyenler de vardı, “O isimsiz ölmek istedi, buna saygı duyalım” diyenler de. Gerçek şu ki Lyle Stevik adını seçerken ne kadar iz bırakmak istemediğini göstermişti. Aile belki utançtan, belki acıdan, belki de ona duyulan son saygı olarak sessiz kaldı.

Lyle Stevik’in kaldığı motel odasından kanıt fotoğrafı — Grays Harbor County Şerif Ofisi, Eylül 2001

Geride Ne Kaldı

Lyle Stevik vakası modern çağın en derin çelişkisini yansıtır: Her şeyi bilmek isteyen, sınır tanımayan dijital bir dünya ile yalnızca huzur bulmak ve unutulmak isteyen acı içinde bir ruh. Onun hakkında bildiklerimiz şunlar: Yaklaşık 25 yaşındaydı. California, Alameda County kökenli bir aileden geliyordu. İspanyol ve Kızılderili kökenleri vardı. Ailesiyle bağlarını koparmıştı. Kötü biri değildi; otel odasını temiz bırakmak için özen gösterdi. Belki de doğrusu budur. Kitaptaki Lionel Stevick intihar etmemişti; o ise onun hikayesini tamamlamayı seçti. Geride bıraktığı 160 dolar ve “For the room” notu, herhangi bir isimden çok daha fazlasını anlatıyor.

Bu yazı, aşağıdaki YouTube videomuza dayanmaktadır:

▶ DEDEKTİFLERİN BULAMADIĞINI REDDIT BULDU – LYLE STEVIK VAKASI — YouTube’da İzle